Wanneer een overledene een algemene legataris aanstelt via notarieel testament, en er geen reservataire erfgenamen zijn, treedt die legataris van rechtswege in het bezit van de nalatenschap (art. 4.194 BW). Bij een eigenhandig of internationaal testament geldt dat automatisme niet. In dat geval moet de algemene legataris zich in het bezit laten stellen door een beschikking van de familierechtbank van het arrondissement waar de erfenis is opengevallen (art. 4.194, § 2 BW — het vroegere art. 1008 oud BW).

Zolang die beschikking er niet is, heeft u als algemene legataris geen saisine: u kan dus niet vrij beschikken over de banktegoeden, effecten of andere goederen van de nalatenschap. Banken en andere instellingen zullen doorgaans pas vrijgave verlenen na overlegging van de beschikking tot inbezitstelling.

Wanneer heeft u een inbezitstelling nodig?

U heeft een inbezitstelling nodig wanneer u tegelijk aan deze voorwaarden voldoet:

U bent aangesteld als algemene legataris (u erft het geheel of een quotum van de nalatenschap, niet één bepaald goed);

De aanstelling gebeurde via een eigenhandig testament (handgeschreven) of een internationaal testament, niet via notarieel testament;

Er zijn geen reservataire erfgenamen (kinderen of, in bepaalde gevallen, de langstlevende echtgenoot) — zijn die er wel, dan moet u niet de inbezitstelling, maar de afgifte van het legaat aan hen vragen.

Hoe verloopt de procedure bij de familierechtbank?

De procedure verloopt via een eenzijdig verzoekschrift, ingediend door een advocaat bij de familierechtbank van het arrondissement waar de erfenis is opengevallen. Bij het verzoekschrift worden een uitgifte van het proces-verbaal van opening van het testament en een gewaarmerkte kopie van het testament gevoegd; bij een internationaal testament komt daar de verklaring van de bewaargevende notaris bij.

De rechtbank toetst of het testament regelmatig is naar de vorm, of u daadwerkelijk als algemene legataris werd aangeduid, en of er geen reservataire erfgenamen zijn. Blijft er twijfel bestaan — bijvoorbeeld omdat de geldigheid van het testament wordt betwist — dan kan de rechtbank de inbezitstelling uitstellen of koppelen aan bewarende maatregelen.

Wat doen wij concreet voor u?

We nemen uw testament en dossier onder de loep en beoordelen of aan alle wettelijke voorwaarden voor een inbezitstelling is voldaan;

We gaan na of er reservataire erfgenamen zijn, en welke impact dat heeft op uw positie;

We stellen het eenzijdig verzoekschrift op, met alle vereiste bijlagen, en dienen het in bij de bevoegde familierechtbank;

We volgen de procedure van begin tot einde op en houden u op de hoogte van elke stap;

Waar nodig, treden wij op als aanspreekpunt voor banken en andere instellingen zodra de beschikking tot inbezitstelling er is.

Zo zorgen wij ervoor dat u uw rechten op de nalatenschap correct en efficiënt kunt uitoefenen, als algemene legataris.

Inbegrepen: analyse van uw dossier + opmaak verzoekschrift + opvolging van de procedure + rolrecht (kosten van de rechtbank)

Wilt u eerst meer weten over een inbezitstelling en hoe de procedure precies verloopt? Lees dan onze blog over inbezitstelling.