Menu

Het basisprincipe: beroepsinkomsten vallen in de gemeenschap

Onder het  wettelijk stelsel  geldt als uitgangspunt dat beroepsinkomsten die tijdens het huwelijk worden verworven, tot het  gemeenschappelijk vermogen  behoren.

In de praktijk kan er spanning ontstaan als de beroepsactieve echtgenoot:

  • zich slechts een  beperkte vergoeding voor zijn arbeidsprestaties  uitbetaalt,
  • weinig of geen  dividenden  uitkeert,
  • en winsten  reserveert, waardoor de vennootschap (en dus de waarde van de aandelen) stijgt.

Behoren de aandelen tot het gemeenschappelijk vermogen?  Dan is er doorgaans geen probleem: de gemeenschap deelt mee via het ontvangen loon, eventuele dividenduitkeringen én de waardestijging van de gemeenschappelijke aandelen.

Het “spaarpot”-scenario: aandelen zijn eigen, winsten blijven in de vennootschap

Het probleem stelt zich vooral wanneer de aandelen van de vennootschap  eigen  zijn van één echtgenoot (bv. verworven vóór het huwelijk, via schenking/erfenis, of met eigen gelden verkregen).

Dan kan de waardestijging van die aandelen in belangrijke mate in het eigen vermogen van de beroepsactieve echtgenoot blijven, terwijl de gemeenschap minder loon/dividend ontvangt en hier dus nadeel aan ondervindt.

Om dat te corrigeren, heeft de wetgever voorzien in een  vergoedingsregeling  om te vermijden dat beroepsinkomsten aan de gemeenschap zouden kunnen ontsnappen, indien één van de echtgenoten zijn/haar activiteit via een vennootschap uitoefent.

De wettelijke vergoedingsvordering (art. 2.3.44 BW)

Artikel 2.3.44 BW  zegt het expliciet:

“De echtgenoot die zijn beroep uitoefent binnen een vennootschap waarvan de aandelen hem eigen zijn, is aan het gemeenschappelijk vermogen een vergoeding verschuldigd voor de netto beroepsinkomsten die het gemeenschappelijk vermogen niet heeft ontvangen en redelijkerwijze had kunnen ontvangen indien het beroep niet binnen die vennootschap was uitgeoefend.” 

Steffie Carels legt uit: “In de praktijk is het twistpunt meestal niet dát er winst werd opgepot, maar wél welke inkomsten het gezin redelijkerwijs had moeten krijgen.

Twee aandachtspunten die ik cliënten altijd meegeef:

  • Het gaat niet om een automatisch recht van de gemeenschap op de waardevermeerdering van de eigen aandelen
  • maar wel, om een vergoedingsrecht voor de netto beroepsinkomsten die de gemeenschap niet ontving en  redelijkerwijze  had kunnen ontvangen

De discussie wordt dus vaak een debat over wat “marktconform” of “redelijk” loon was in de concrete vennootschap.

Bewijs en discussiepunten in de praktijk

In dossiers zien we discussie over:

  • Hoeveel de gemeenschap redelijkerwijze had kunnen ontvangen
  • Of de vennootschap het hogere loon  economisch aankon  (investeringen, cashflow, verliezen, solvabiliteit,…).

Dit is een cijfermatige analyse en kan in veel gevallen aanleiding geven tot het aanstellen van een expert voor de begroting van de vergoeding.

Kan je hiervan afwijken in een huwelijkscontract?

Echtgenoten kunnen in een huwelijksovereenkomst hun vermogensstelsel en afspraken in belangrijke mate vormgeven, maar  niet alles is vrij overeen te komen: sommige regels zijn dwingend of raken aan de kern van het gekozen stelsel.

Voor art. 2.3.44 BW is de kernvraag dus: kan je (vooraf) afstand doen van de vergoeding voor “niet-uitgekeerde” netto beroepsinkomsten, of de berekeningswijze contractueel aanpassen?

Binnen het wettelijk stelsel kan dit niet volledig worden uitgesloten.

Wie dit risico echt wil vermijden, zal in de regel beter kiezen voor een ander huwelijksvermogensstelsel, zoals scheiding van goederen.

Twijfelt u over uw huwelijksvermogensstelsel of de gevolgen ervan in uw situatie?

Steffie Carels en haar collega’s van het team Familie- en Familiaal Vermogensrecht staan u graag bij om uw specifieke situatie grondig te analyseren, te verduidelijken welk huwelijksvermogensstelsel op u van toepassing is en welke impact artikel 2.3.44 BW in dat geval kan hebben, in het kader van een echtscheiding.

Neem contact op met team Familierecht

Of lees meer over onze andere expertises