1. Van wie zijn de aandelen eigenlijk? (Titre vs. Finance)

In België maken we een belangrijk onderscheid tussen de juridische eigendom (het lidmaatschapsrecht) en de economische waarde. Sinds de hervorming van het huwelijksvermogensrecht in 2018 is de regel “titre et finance” glashelder:

• De ‘Titre’ (het lidmaatschap): Staan de aandelen op jouw naam? Dan ben jij de enige met stemrecht. Dit recht is ‘eigen’.
• De ‘Finance’ (de waarde): De geldelijke waarde kan wel tot de gemeenschap behoren, bijvoorbeeld als de aandelen tijdens het huwelijk met gezamenlijk geld zijn gekocht.

2. Op welk moment wordt de waarde van de aandelen berekend?

Dit is vaak het grootste twistpunt. Moeten we kijken naar de waarde op de dag van de ontbinding van het huwelijk, of op de dag dat de notaris de definitieve verdeling maakt?

• De oude regel (vóór 2018): Waardering op de dag van de verdeling.
• De nieuwe regel (na 2018): Voor bepaalde professionele aandelen geldt de waarde op het moment van de ontbinding (de datum van de echtscheidingseis). Dit voorkomt dat je ex profiteert van groei die jij na de breuk alleen hebt gerealiseerd.

Meester Ellen Moreau verduidelijkt: “De timing van de waardering bepaalt vaak tienduizenden tot honderdduizenden euro’s verschil.

Of je onder de oude of nieuwe regel valt, is dus afhankelijk van de datum van huwelijk, ontbinden huwelijk, maar ook deze van het verkrijgen van de aandelen.

3. Wat als de waarde stijgt door jouw ‘bloed, zweet en tranen’?

Als de oude regels van toepassing zijn (waardering op datum verdeling), kan dit tot onredelijke situaties lijden.

Soms duurt een procedure jaren. Het Hof van Cassatie heeft bevestigd dat een meerwaarde die puur voortkomt uit jouw persoonlijk professioneel toedoen na de breuk, buiten de verdeling kan blijven als compensatie. Je moet dit echter wel met harde cijfers kunnen bewijzen.

4. De “vennootschapsrechtelijke echtscheiding”: de geschillenregeling

Soms zijn ex-partners samen aandeelhouder en is de verstandhouding volledig zoek. In dat geval biedt het vennootschapsrecht de geschillenregeling aan als ultiem redmiddel. [

• Uitsluiting of uittreding: Via de rechtbank kan een overdracht van aandelen worden afgedwongen (je koopt je ex uit of wordt zelf uitgekocht).
• Afwijkende waardering: Cruciaal is dat de rechter bij deze procedure meer vrijheid heeft om de peildatum voor de waardering te bepalen. Hij kan dus afwijken van de strikte familiale regels om tot een billijke prijs te komen.

5. De bewijslast: wie eist, bewijst

Niets gaat vanzelf. Wil je dat een waardestijging (of vermindering) buiten de verdeling blijft of een specifieke prijs bekomen via de geschillenregeling? Dan moet jij aantonen dat de waarde is gewijzigd én dat dit uitsluitend door persoonlijk toedoen van een echtgenoot kwam.

Conclusie

Aandelen bij een scheiding zijn zelden zwart-wit. Of je nu werkt met de familiale verdeling of de vennootschapsrechtelijke geschillenregeling: de timing van de waardering bepaalt vaak tienduizenden tot honderdduizenden euro’s verschil.

Uw onderneming beschermen tijdens een scheiding vereist meer dan een standaardprocedure. Het is een strategische oefening waar timing alles bepaalt. Voorkom verrassingen en laat de waarde van uw aandelen correct vastleggen.

Bent u zelf betrokken in een echtscheiding waar aandelen een significante rol spelen? Neem contact op met ons team Familierecht en Familiaal Vermogensrecht.

Lees hoe wij u bijstaan tijdens uw echtscheiding.

Neem contact op met onze experts!

Lees hieromtrent ook : Mijn vennootschap is eigen. Kan mijn ex-partner aanspraak maken op een vergoeding bij echtscheiding? – De Groote – De Man  en Eigen vennootschap en huwelijk: bescherm je vermogen met het juiste huwelijkscontract – De Groote – De Man