Dossier nieuw vennootschapsrecht: de algemene vergadering
Menu

In tegenstelling tot de grote hervormingen op het vlak van het bestuur, die we in het eerste hoofdstuk van ons Dossier Nieuw Vennootschapsrecht aanhaalden, zijn de veranderingen op het vlak van de algemene vergadering relatief minder ingrijpend. Maar zeker niet minder belangrijk!

Deel 2: algemene vergadering

Net zoals de andere hervormingen, zijn ook de veranderingen voor de algemene vergadering bedoeld om het vennootschapsrecht te vereenvoudigen en te moderniseren. Vanuit deze optiek streeft de wetgever naar een logisch en duidelijk geheel aan werkingsregels én naar een versoepeling van bestaande wettelijke regels. Daarnaast krijgen een aantal regels die vanuit de praktijk zijn gegroeid een wettelijke basis. Verder wordt ook het belang van elektronische communicatie tussen de vennootschap en haar aandeelhouders erkend.

algemene vergadering

1. Bijeenroeping algemene vergadering: van 20% naar 10%

Een aandeelhouder zal voortaan het recht hebben om een algemene vergadering bijeen te laten roepen en agendapunten op te werpen van zodra hij minstens 10% van het totaal aantal aandelen heeft (wat de BV betreft). Of van zodra zijn aandelen minimum 10% van het kapitaal vertegenwoordigen (wat de NV betreft). Dat is een belangrijke versoepeling t.o.v. de huidige drempel van 20% van het aantal aandelen / kapitaal.

De verplichting om de algemene vergadering binnen drie weken bijeen te roepen blijft dwingend, maar zal niet langer strafrechtelijk gesanctioneerd zijn. Vandaag is deze sanctie ook al louter theoretisch.

2. Procedure doelswijziging

De procedure die de algemene vergadering moet respecteren voor de wijziging van het maatschappelijk doel (waarbij het “doel” zal worden omgedoopt in het “voorwerp”) wordt versoepeld. De huidige verplichting om een staat van activa en passiva en een verslag van de commissaris voor te leggen verdwijnt. In de praktijk bleek dit immers geen meerwaarde te zijn voor het te nemen besluit.

3. Onthoudingen binnen de buitengewone algemene vergadering

Bij de stemming over een statutenwijziging zal een onthouding – net zoals reeds het geval is bij een gewone en bijzondere algemene vergadering – niet langer gelden als een tegenstem. Dat wil zeggen dat deze stem niet meetelt voor het stemresultaat. Zo wordt het achterliggende idee voor een onthouding, nl. geen impact willen uitoefenen op het stemresultaat, ten volle gerespecteerd.

4. De goedkeuring van change of control-clausules

Vandaag geldt voor NV’s dat de algemene vergadering vooraf een overeenkomst moet goedkeuren als die een change of control-clausule bevat.

Via change of control-clausules kent de vennootschap aan haar wederpartij bepaalde rechten toe wanneer de controle over de vennootschap wijzigt. Bijvoorbeeld naar aanleiding van een overdracht (van het merendeel) van de aandelen. Meestal heeft de wederpartij bij dergelijke clausule het recht om de overeenkomst te beëindigen / te heronderhandelen bij controlewijziging. Maar het kan ook gaan om een schadevergoeding aan de wederpartij.

Het idee hierachter is dat een wederpartij in zee gaat met een vennootschap omwille van de specifieke kwaliteiten van de aandeelhouders / het management die de vennootschap leiden (zgn. intuitae personae karakter). Als deze personen achter de vennootschap wegvallen, wil de wederpartij een waarborg achter de hand hebben om de overeenkomst te kunnen beëindigen, of op zijn minst opnieuw te onderhandelen.

Waarom een goedkeuring?

Vandaag is volgens artikel 556 van het Wetboek van vennootschappen een goedkeuring van de algemene vergadering vereist, voor zowel genoteerde als besloten naamloze vennootschappen, wanneer:

  • er rechten worden toegekend naar aanleiding van een openbaar overnamebod op de aandelen van de vennootschap

of

  • naar aanleiding van een (andere) controlewijziging

Een openbaar overnamebod of “vijandige overname gebeurt zonder instemming van het bestuur. De oorspronkelijke bedoeling van de verplichte goedkeuring was om de verregaande bescherming die change of control-clausules bieden tegen – voor het bestuur ongewenste – openbare overnames in te perken. Bestuurders hebben er alle belang bij om overeenkomsten met change of control-clausules te sluiten. Potentiële kopers zullen immers minder geïnteresseerd zijn in de overname van een vennootschap als deze partij is bij tal van overeenkomsten met change of control-clausules. Een voorafgaande goedkeuring van de algemene vergadering is – omwille van dit belangenconflict  t.a.v. de bestuurders –  op zijn plaats.

Veel ruimer toepassingsgebied dan gepland

Het ruime toepassingsgebied van de algemene verplichting tot goedkeuring heeft geleid tot een toepassing die verder gaat dan de oorspronkelijke bedoeling. En dat zowel qua onderworpen vennootschappen (alle NV’s), als qua omvang van de toegekende rechten.

Het nieuwe wetboek zal deze algemene verplichting tot goedkeuring op twee vlakken inperken:

  • enkel genoteerde vennootschappen zijn onderworpen aan de voorafgaande goedkeuring (merk hierbij op dat BV’s in de toekomst ook beursgenoteerd kunnen zijn)
  • de toegekende rechten moeten individueel of collectief (ingeval van veelgebruikte standaardovereenkomsten, bvb. leningsovereenkomsten) een “aanzienlijke” invloed hebben op het vermogen van de vennootschap. Dat wil zeggen dat ze redelijkerwijze als beschermingsconstructies tegen ongewenste overnamepogingen kunnen worden beschouwd.

De voorgestelde wetswijziging wil hiermee dus terugkeren naar de oorspronkelijke bedoeling van deze wet: het beschermingsmechanisme tegen openbare overnames inperken via een voorafgaande goedkeuring van change of control-clausules.

5. De toegewezen bevoegdheid van de algemene vergadering – Prokura-leer

De algemene vergadering oefent in principe enkel de bevoegdheden uit die de wetgever haar toewijst. Deze “algemene bevoegdheidsregel” wordt vandaag impliciet afgeleid uit het huidige artikel 257 W. Venn. (BVBA) en 522 W. Venn. (NV). Het nieuwe wetboek zal voortaan deze basisregel opnemen in een nieuw artikel dat geldt als expliciete bevoegdheidsbasis.

Een statutaire uitbreiding van de bevoegdheden van de algemene vergadering is nog steeds mogelijk, maar zal zoals voorheen in principe alleen een interne werking hebben en dus niet tegenstelbaar zijn aan derden (zgn. Prokura-leer). Er bestaat een belangrijke uitzondering hierop in de rechtspraak: statutaire uitbreidingen van de bevoegdheden van de algemene vergadering zijn toch tegenstelbaar aan derden als deze hiervan kennis hadden of redelijkerwijs hiervan op de hoogte moesten zijn. Deze uitzondering uit de rechtspraak krijgt voortaan ook een plaats in het nieuwe wetboek.

6. Bevestiging bevoegdheid inzake voorwaarden bestuursmandaat

Het nieuwe wetboek zal expliciet in de bevoegdheid van de algemene vergadering voorzien om te beslissen over de modaliteiten van uitoefening (bijvoorbeeld: al dan niet vergoed, hoogte van vergoeding, voordelen in natura, etc.) en beëindiging (bijvoorbeeld: ad nutum afzetbaarheid, opzeggingstermijn en/of -vergoeding) van bestuursmandaten.

De bevoegdheid van de algemene vergadering onder de nieuwe bepaling betreft enkel het mandaat van bestuurder. Het toewijzen van bijzondere mandaten die onderdeel uitmaken van de bevoegdheden van het bestuur, bijvoorbeeld de delegatie van dagelijks bestuurder aan één bestuurslid of een uitvoerend comité, valt dus niet onder de bevoegdheid van de algemene vergadering. Het bestuursorgaan blijft hierover in principe bevoegd, gelet op haar residuaire bevoegdheid.

7. Elektronische communicatie

Aandeelhouders zullen onder het nieuw vennootschapsrecht een e-mailadres kunnen opgeven voor alle communicatie met het bestuur van de vennootschap. Vanuit diezelfde gedachte kan de vennootschap eveneens een e-mailadres en / of een “vennootschapswebsite” in haar oprichtingsakte opnemen. Alle berichten aan dit adres zijn dan gelijkgesteld aan berichten aan het officieel adres van de vennootschap. Elektronische communicatie via e-mail of websites zijn in de huidige samenleving niet meer weg te denken. Dat de wetgever het gebruik ervan nu ook expliciet erkent, kunnen wij alleen maar toejuichen.

Vragen of meer uitleg?

Heb je na het lezen van dit tweede hoofdstuk nog vragen of wens je meer informatie?

Laat het ons weten! We helpen je graag verder.

Meer info over het wetsvoorstel kan je ook hier vinden.

Ons eerste hoofdstuk nog niet gelezen?

Ontdek hier wat het nieuw vennootschapsrecht wijzigt op vlak van Bestuur!

In het volgende hoofdstuk van dit dossier bespreken we de veranderingen op vlak van Geschillen.

Delen op